Elektrik Mühendisleri Derneği (ETMD) Yönetim Kurulu Başkanı Cemil Topak ve Build4U Fuarı Proje Yöneticisi Demet Çataklı Avcu, akıllı şehirlerin sürdürülebilirlik, enerji verimliliği ve teknolojiyle nasıl dönüştüğünü anlatıyor. Türkiye’de akıllı şehir uygulamalarının geldiği nokta, öne çıkan teknolojiler ve sektöre yön verecek Build4U Fuarı’nın sunduğu fırsatlar üzerine kapsamlı bir değerlendirme…

• Elektrik Mühendisleri Derneği (ETMD) Yönetim Kurulu Başkanı Cemil Topak

• Sektörde Akıllı Şehir kavramı ne anlama geliyor? Detaylandırabilir misiniz?

Şehirlerde karşılaşılan problemlere ekonomik, çevre dostu, teknolojik ve insan odaklı yaklaşımlarla çözümler getirilmesi adına gün geçtikçe önem kazanan akıllı şehir kavramı, problemlere getirilen akılcı çözümlerin bir bütünü anlamına geliyor. Sistemlerin geliştirilmesi ve uygulanması için gerekli olan donanım ve yazılım bileşenlerini sağlayan sektörümüzün ise bu konuda önemli bir rolü buluyor. Elektrik-elektronik sektörü, akıllı şehirlerin altyapısını oluşturan en kritik alanlardan biri. Enerji verimliliği, sürdürülebilirlik, ulaşım yönetimi ve çevresel izleme gibi alanlarda gelişmiş teknolojiler kullanılarak daha yaşanabilir şehirler inşa etmek mümkün. Önümüzdeki yıllarda, yapay zekâ, büyük veri ve nesnelerin interneti gibi teknolojilerle akıllı şehir uygulamalarının daha da gelişeceğini ön görüyoruz.

• Akıllı şehirler ile ilgili öne çıkan teknolojiler nelerdir?

Dijitalleşme ve otomasyon sayesinde daha sürdürülebilir ve verimli hale gelen akıllı şehir kavramında; elektrik-elektronik, bilgi teknolojileri ve haberleşme sistemleri kritik rol oynuyor. Nesnelerin İnterneti (IoT), akıllı şehirlerin temelini oluşturan en önemli teknolojilerden biri. Şehir altyapısına entegre edilen akıllı sensörler ve cihazlar, internet üzerinden veri toplayarak analiz edilebiliyor. Bu sayede trafik yönetimi, hava kalitesi izleme, akıllı otoparklar ve enerji tüketim takibi gibi alanlarda kolaylık sağlanıyor. 

Enerji yönetimi açısından bakıldığında da akıllı şebekelerin şehirlerin sürdürülebilirliği için önemli bir rolü bulunuyor. Akıllı sayaçlar sayesinde enerji tüketimi gerçek zamanlı olarak takip ediliyor, yenilenebilir enerji kaynaklarının entegre edilmesiyle daha verimli bir elektrik dağıtımı sağlanıyor. Talebe göre elektrik üretimi ve tüketimi optimize edilerek enerji israfının da önüne geçilmiş olunuyor.

Bu teknolojilerle beraber, büyük veri ve yapay zekâ uygulamaları şehir yönetimi adına oldukça önemli. Büyük veri analitiği sayesinde şehirdeki trafik akışı optimize ediliyor, güvenlik sistemleri güçlendiriliyor ve kamu hizmetleri daha etkin hale getiriliyor.

Şehirlerin sürdürülebilirliğini artıran en önemli unsurlardan biri de akıllı bina ve ev sistemleri. IoT destekli akıllı ev teknolojileri, enerji verimliliğini artırıyor, bina otomasyonu sayesinde su ve elektrik tüketimini optimize ediyor. 

Çevre yönetimi açısından bakıldığında, sürdürülebilirlik çözümleri şehirlerin iklim değişikliğiyle mücadelesinde kritik rol oynuyor. Hava kirliliği ölçüm sistemleri, akıllı sulama çözümleri ve geri dönüşümü kolaylaştıran akıllı atık yönetimi gibi uygulamalar sayesinde daha yaşanabilir bir çevre oluşturuluyor.

Son olarak, blok zincir (blockchain) teknolojisi akıllı şehirlerde veri güvenliğini sağlamak, şeffaf bir yönetim modeli oluşturmak ve enerji ticareti gibi alanlarda merkeziyetsiz işlemleri mümkün kılmak için kullanılıyor.

Akıllı şehir teknolojileri, şehirlerin daha yaşanabilir, sürdürülebilir ve verimli hale gelmesini sağlayarak, kent yaşamını kökten değiştirerek geleceğin şehirlerine yön veriyor. Elektrik-elektronik ve bina otomasyonu sektörleri ise akıllı şehirlerin gelişiminde kritik bir rol oynuyor. Akıllı enerji yönetimi, elektrikli araç şarj istasyonları, yenilenebilir enerji entegrasyonu ve akıllı aydınlatma sistemleri gibi çözümler, modern şehirlerin verimliliğini artıran unsurlar arasında. Build4U, bu alanda Türkiye’de düzenlenen ilk kapsamlı fuar olarak sektörde büyük bir boşluğu dolduruyor. Elektrik ve elektronik altyapılarının akıllı şehirlerle entegrasyonu hem enerji tasarrufunu artırıyor hem de karbon ayak izini düşürerek daha sürdürülebilir şehirler inşa edilmesine yardımcı oluyor. ETMD olarak, bu fuarı sektör profesyonelleri ve tüm paydaşlar için büyük bir fırsat olarak görüyoruz. Akıllı şehir teknolojileri, Türkiye’nin enerji verimliliği hedeflerine ulaşmasında ve şehirlerimizi daha yaşanabilir hale getirmede önemli bir araç. Build4U’nun bu alanda bir ilki gerçekleştirmesi ve sektöre yön vermesi büyük bir kazanım.

• Bu konuda Türkiye hangi noktada bulunuyor? 

Türkiye’de akıllı şehirlerle ilgili ilk politika, 2003-2023 Strateji Belgesi kapsamında ele alındı. Bu süreçte, akıllı şehir uygulamalarının altyapısını güçlendirmek ve şehirlerdeki dijital dönüşümü hızlandırmak amacıyla çeşitli stratejik adımlar atıldı. 2015 yılında tematik ve kurumsal stratejiler doğrultusunda bütüncül bir yaklaşımla ele alınarak Yatırım Programı’na alınan akıllı şehir projeleriyle, şehirlerin daha verimli, sürdürülebilir ve yaşanabilir hale getirilmesi hedefleniyor.

Bu doğrultuda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü tarafından ulusal bir stratejik vizyon oluşturularak “2020-2023 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı” yürürlüğe girdi. Türkiye genelinde akıllı şehir projeleri hızla yaygınlaşarak İstanbul, Ankara, Kahramanmaraş, Kayseri, Konya, Gaziantep, İzmir, Bursa, Antalya ve Kocaeli gibi büyükşehirlerde kapsamlı uygulamalar geliştirildi. 

2024-2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı kapsamında, akıllı şehirlere yönelik toplumsal farkındalığın artırılması, ekonomik kalkınmanın desteklenmesi, yerli ve milli akıllı şehir teknolojilerinin geliştirilmesi, iklim değişikliğiyle mücadelede akıllı şehir çözümlerinin kullanılması ve şehirlerin dirençlilik seviyelerinin artırılması hedefleniyor. 

• Build4U Fuarı Proje Yöneticisi Demet Çataklı Avcu

• Build4U Fuarı’nın Akıllı Şehirler alanında sunacağı fırsatlardan bahseder misiniz?

Deutsche Messe Türkiye Ofisi Hannover Messe Sodeks Fuarcılık A.Ş. organizatörlüğünde 4-6 Aralık 2025 tarihlerinde Antalya ANFAŞ Fuar ve Kongre Merkezi’nde düzenlenecek Build4U Fuarımız, sektörün önde gelen kuruluşları ve derneklerinin güçlü desteğiyle hayata geçiriliyor. Fuarımızın ana destecileri arasında ISKAV, DOSİDER, İZODER, İSKİD, TTMD, POMSAD, SOSİAD, ESSİAD, KBSD, MTMD yer alırken ETMD, BEM, ATSO ve BAIB ise önemli destekçilerimiz olarak öne çıkıyor.

Build4U, bina teknolojileri ve malzemeleri endüstrisini uçtan uca kapsayan ve endüstrinin tüm alanlarına ışık tutacak olan Türkiye’de tek olan ve Akıllı şehirler alanında önemli fırsatlar sunmayı hedeflediğimiz fuarımız, akıllı şehir teknolojilerinin geliştirilmesi, uygulanması ve yaygınlaştırılması noktasında büyük bir platform oluşturacak. Akıllı şehirlerle ilgili çözümler geliştiren firmalar, yatırımcılar, kamu ve özel sektör temsilcileri için farklı fırsatlar ve iş birlikleri sağlamak adına fuarda çeşitli etkinlikler düzenlenecek. Bu kapsamda akıllı şehirler alanındaki tüm paydaşları bir araya getiren Build4U Fuarı, katılımcılarının yeni teknolojiler hakkında bilgi sahibi olacağını, iş birliği fırsatları bulacağını ve şehirlerin dijital dönüşümüne katkı sağlayacağını düşünüyorum.

• Fuarın alanında ilk olma özelliği ile ön plana çıkıyor. Bu konu hakkında neler söyleyebilirsiniz?

Build4U, akıllı şehirler, sürdürülebilir yapı teknolojileri ve enerji verimliliği alanında Türkiye’de düzenlenen ilk kapsamlı fuar olma özelliği taşıyor. Akıllı şehirlerin temel taşları olan akıllı bina sistemleri, yenilenebilir enerji çözümleri, yeşil bina teknolojileri ve dijital altyapılar gibi kritik alanlarda en yenilikçi ürünleri ve çözümleri bir araya getiriyoruz. Bir fuar olmanın ötesine geçen Build4U’nun, aynı zamanda sektöre yön veren bir inovasyon platform olduğunu da söyleyebiliriz. 4, 5 ve 6 Aralık tarihlerinde, Antalya’da, küresel ölçekteki en güncel teknolojileri ve uygulamaları sektör profesyonelleriyle buluşturarak, üreticilerin yenilikçi çözümlerini tanıtmasına sağlayacağız. Akıllı şehir kavramı, dünya genelinde hızla gelişen ve geleceğin şehirlerini şekillendiren bir alan. Türkiye’nin bu dönüşümde önemli bir oyuncu olması için Build4U, yatırımcıları, mühendisleri, şehir plancılarını ve teknoloji geliştiricilerini tek bir çatı altında toplayacak.

Antalya’nın stratejik konumu, gelişmiş altyapısı ve sürdürülebilirlik ile akıllı şehircilik alanındaki öncülüğüyle sektörümüze büyük fırsatlar sağlaması, fuarımızı bu ilde yapmamızın en büyük nedenlerinden biri. Ayrıca Asya Belediye Başkanları Forumu’nda 2025 Yılı Çevre Başkenti olarak seçilen Antalya’nın, yeşil gelecek projeleri ve güçlü ulaşım ağıyla da fuarımızın global anlamda etkisini artıracağına inanıyoruz.

• Sergilenecek ürünler hakkında bilgi verebilir misiniz?

Fuarda akıllı bina ve teknoloji sistemleri ürün grubu, daha akıllı ve verimli şehirler oluşturmak için yenilikçi çözümler sunacak. Enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik odaklı ürünler, şehirlerin karbon ayak izini azaltmaya ve çevre dostu çözümler geliştirmeye katkı sağlayacak. Yeşil bina çözümleri, atık yönetimi ve geri dönüşüm teknolojileri, çevre dostu ve sürdürülebilir yapılar için önemli bir yer tutacak, depreme dayanıklı bina teknolojileri, güvenli ve sağlam yapılar oluşturarak afetlere karşı dayanıklı şehirler inşa edilmesi hedeflenecek. Ayrıca, prefabrik ve modüler yapı teknolojileri, hız ve esneklik sunarak modern yaşam alanlarının oluşturulmasına olanak tanırken, kaliteli ve sürdürülebilir yapı malzemeleri, yapı sektörüne uzun ömürlü ve dayanıklı çözümler sunacak. Tesis yönetimi çözümleri, operasyonel verimlilik, enerji tasarrufu ve güvenliği artıran akıllı yönetim sistemleriyle dikkat çekecek. Yenilikçi Start-Up’lar modern çözümleriyle, sektördeki girişimcilik ruhunu ve teknolojik dönüşümü destekleyecek, akıllı şehirler alanında geleceğe yön veren fikirlerini paylaşacak. Build4U, tüm bu ürün gruplarıyla şehirlerin daha yaşanabilir, sürdürülebilir ve verimli hale gelmesinin önünü açacak.

Türkiye bir deprem ülkesi. Bu nedenle de kentsel dönüşüm süreçlerinin yalnızca yapı güvenliği açısından değil, aynı zamanda enerji verimliliği, sürdürülebilirlik ve çevresel sorumluluk perspektifinden de ele alınması gerekiyor. Bu doğrultuda, Build4U Fuarı, geleceğin akıllı ve sürdürülebilir şehirlerini inşa etmeye yönelik en yeni teknolojilere ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Fuar kapsamında; enerji verimli bina teknolojileri, yeşil binalar, net zero ve karbon nötr tasarımlar, ileri mühendislik çözümleri ile yenilikçi inşaat malzemeleri ve yeni nesil HVAC-R sistemleri ön planda olacak. 

Öte yandan, Build4U Fuarı, sektörün geleceğine yön verecek yenilikçi çözümlerin sergilendiği özel alanlarla ziyaretçilere ilham verecek. En son teknolojiler ve sürdürülebilir yapı trendlerinin tanıtılacağı bu alanlarda, enerji verimli malzemelerden akıllı bina sistemlerine kadar geniş bir yelpazede inovatif yaklaşımlar sunulacak. Bununla birlikte, sektörün uzman isimlerinin de katılımıyla düzenlenecek panel ve konferanslar, geleceğin yapı teknolojilerine yeni bir perspektiften bakılacak.