Yapı sektöründe yeşil dönüşüm için 5 kritik adım çağrısı

ÇEDBİK tarafından, T.C. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın destekleriyle düzenlenen ‘8. Uluslararası Yeşil Binalar ve Şehirler Zirvesi’nde, sürdürülebilir dönüşümün Türkiye’de karşılaştığı riskler ve fırsatlar masaya yatırıldı. ÇEDBİK Başkanı Dr. Emre Ilıcalı, sürdürülebilir yapılaşma karşısındaki bariyerlerin regülasyon ve uygulama uyumsuzluğu, finansmana erişimde yaşanan zorluklar ve veri kapasite eksikliği olduğuna dikkat çekerken; dönüşümün aciliyetine vurgu yaptı.

Çevre Dostu Yeşil Binalar Derneği’nin (ÇEDBİK) ‘Sıfırın İnşası: Riskten Fırsata’ ana temasıyla bu yıl 8’incisini gerçekleştirdiği ’Uluslararası Yeşil Binalar ve Şehirler Zirvesi’, kamu ve özel sektörün önde gelen temsilcilerini çevresel ve toplumsal sürdürülebilirliğin önemine dikkat çekmek için bir araya getirdi. T.C. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı destekleriyle 9 Aralık 2025 tarihinde İTÜ Ayazağa Kampüsü’ndeki Süleyman Demirel Kültür Merkezi’nde gerçekleşen zirvede ‘Riskten Fırsata: Ufukta Ne Var?’, ‘Gayrimenkulün Yeşil Vizyonu’, ‘İklim Finansmanında Riskler ve Fırsatlar’, ‘Sürdürülebilirlik için Akıllı Çözümler, ‘Mimar Gözü ile Sürdürülebilirlik’ olmak üzere 5 kritik başlıkta oturumlar düzenlendi. Sektör uzmanları ve paydaşlarından oluşan alanında uzman 40’a yakın konuşmacı, dünya gündemini belirleyen konular üzerinde görüşlerini paylaşırken, zirve bu yıl 450’ye yakın katılımcı ile 100’ün üzerinde kurum ve kuruluşu buluşturdu.

Yapı Sektörüne 5 Acil Çağrı

Açılış konuşmasında Türkiye’nin yeşil dönüşüm sürecindeki temel riskleri değerlendiren ÇEDBİK Başkanı Dr. Emre Ilıcalı, sürdürülebilir şehirler ve düşük karbonlu bir yapı sektörü için beş kritik dönüşüm alanının aciliyetini vurguladı. Ilıcalı şöyle konuştu:

“Türkiye’nin dönüşümünde en önemli ihtiyaç, daha güçlü ve yönlendirici bir politika çerçevesidir. Yeni yapılarda yüksek performans standartlarının uygulanması, mevcut stokta ise yenileme ve güçlendirme programlarının hızla devreye alınması artık ertelenemez. Aynı şekilde, piyasayı doğru yönlendirebilmek için enerji ve karbon performansını şeffaf biçimde ortaya koyan ölçüm, etiketleme ve raporlama standartlarının yaygınlaştırılması gerekiyor. Finansman tarafında ise dönüşümün maliyetini karşılayacak uygun araçlar olmadan ilerlemek mümkün değil. Yeşil konut kredileri, yenileme fonları ve kamu destekli modellerin yaygınlaştırılması; bankaların iklim riskini kredi politikalarına entegre etmesi kritik. İş modellerinde de değişim gerekiyor. Mal sahibi–kiracı denklemindeki teşvik uyumsuzluğunu giderecek yeşil kira uygulamaları ve performansa dayalı sözleşmeler, dönüşümün önünü açabilir. Son olarak, tüm bu sürecin sağlıklı işlemesi için veri, teknoloji ve teknik kapasitenin güçlendirilmesi şart. Güvenilir veri olmadan ne finansman doğru çalışabilir ne de piyasa dönüşümü hızlandırabilir.”

“Türkiye’nin yeşil dönüşümünün önünde kritik bariyerler var”

Sürdürülebilir yapılaşmanın Türkiye’de temel birtakım engellerle karşılaştığını vurgulayan ÇEDBİK Başkanı Dr. Emre Ilıcalı, bu bariyerleri regülasyon–uygulama uyumsuzluğu, finansmana erişim ve doğru fiyatlama eksikliği ile veri ve teknik kapasite açığı olarak sıraladı. Ilıcalı, “Sürdürülebilir şehirler hedefi bugün yalnızca çevresel değil, ekonomik bir zorunluluktur. Geciken her adım, değer kaybı ve artan maliyet anlamına geliyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Sürdürülebilir geleceğin yol haritası konuşuldu

Açılış oturumu “Riskten Fırsata: Ufukta Ne Var” ÇEDBİK Başkanı Dr. Emre Ilıcalı moderatörlüğünde gerçekleşti.  Panelde TC. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü bünyesinde Enerji Verimliliği ve Tesisat Dairesi Başkanı Hüseyin Namık Sandıkçı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkanlığı’nda Sera Gazı Azaltım Politikaları Daire Başkanı Abdurrahim Durmuş, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) Başkanı Nurullah Öztürk ve İstanbul Proje Koordinasyon Birimi (İPKB) Direktörü Yalçın Kaya ile çevresel risklerin yönetsel bakış açısıyla nasıl fırsata dönüştürülebileceğini tartıştı. Hüseyin Namık Sandıkçı, güncellenen YeS-TR Ulusal Yeşil Bina Sertifikası için yürütülen çalışmaları anlatarak, sistemin “ölçülebilir, bölgesel farkındalığı yüksek ve uygulanabilir” bir yapıya kavuştuğunu vurguladı. Nurullah Öztürk, 2026 yılında sertifikalı bina sayısının özellikle kamu yapılarında hızla artırılması için planlamaların tamamlandığını belirtti. Yalçın Kaya ise, iklim risklerinin doğru yönetildiği projelerin “sektör adına gerçek bir fırsata dönüştüğünü” ifade etti.

“Gayrimenkulün Yeşil Vizyonu” panelinde, sürdürülebilirlik çerçevesinde gayrimenkul sektöründeki risklerin, yeni iş modellerine ve fırsatlara nasıl dönüştüğü; ÇEDBİK Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Vekili Mehmet Sami Kılıç moderatörlüğünde Ziraat GYO Genel Müdürü Peyami Ömer Özdilek, GYODER Yönetim Kurulu Başkanı Neşecan Çekici ve Yıldız Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nden Doç. Dr. Serhat Başdoğan tarafından değerlendirildi. Neşecan Çekici, çağdaş şehircilikte teknoloji, tasarım ve tabiat uyumunun önemine dikkat çekti. Peyami Özdilek, “Yeşil dönüşüm, artık gönüllü bir tercih değil; zorunlu ve stratejik bir adım” diyerek sektörün yönünü özetlerken, Dr. Serhat Başdoğan ise yerinde dönüşüm süreçlerine dair yürüttükleri akademik çalışmaları paylaşarak sürdürülebilirliğin toplumsal eşitlik boyutuna dikkat çekti.

“İklim Finansmanında Riskler ve Fırsatlar” isimli üçüncü panel ise TSKB Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Makbule Yönel Maya moderatörlüğünde gerçekleşirken; T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Dış Kaynaklı Yatırım Daire Başkanı Esra Turan Tombak, Garanti BBVA Konut Finansmanı Direktörü Songül Yeşilçimenli, Kalkınma Yatırım Bankası Yönetim Kurulu Başkanı Seçil Yıldız yeşil dönüşümün finansal araçlar üzerinden nasıl destekleneceğini tartıştı. Esra Turan Tombak, Türkiye’nin 2030 iklim finansmanı stratejisinde AB fonlarının kritik rol oynadığını belirtirken, Seçil Yıldız, kalkınma bankalarının iklim yatırımlarındaki rolünü aktararak finansman modellerine dair önemli veriler sundu. Songül Yeşilçimenli ise, kentsel dönüşümün “ülkenin en büyük sürdürülebilir finansman fırsatı” olduğunu vurguladı.

“Sürdürülebilirlikte Akıllı Çözümler” oturumu ARUP Direktörü Timurhan Timur moderatörlüğünde; İTÜ Sürdürülebilir Kalkınma Uzmanlık Eğitim Koordinatörü Prof. Dr. Hatice Ayataç, Sabri Paşayiğit Mimarlık Kurucu Ortağı Sabri Paşayiğit, YES-TR Eğitim Koordinatörü Prof. Dr. Özlem Özçevik ve Formula International Genel Müdür Yardımcısı Cevahir Sevimli ile bina ölçeğinden şehir düzeyine uzanan akıllı ve çevreci çözümler ele alındı.  Prof. Dr. Özlem Özçevik, sistemin dijital omurgasını anlatarak YeS-INT ile uluslararası bir yapıya geçiş çalışmalarının sürdüğünü ifade etti. Prof. Dr. Hatice Ayataç akıllı şehir planlama çalışmalarının akademik boyutunu aktarırken, 
Sabri Paşayiğit, dijitalleşmenin yeni şehirleşme anlayışında kalıcı başarıyı mümkün kıldığını belirtti.

Zirvenin kapanış oturumu “Mimar Gözüyle Sürdürülebilirlik” ise ÇEDBİK Yönetim Kurulu Üyesi Buğrahan Şirin moderatörlüğünde; Mimar Murat Tabanlıoğlu ve Felsefeci Dücane Cündioğlu’nu bir araya getirdi. Tabanlıoğlu, sürdürülebilir mimarinin pratik uygulamalarını aktarırken; Cündioğlu, “Sürdürülebilir yaşam, sadece bir tasarım meselesi değil; bir düşünce biçimidir” diyerek yaklaşımın kültürel boyutuna dikkat çekti.