Doğu İklimlendirme Genel Müdürü Seçkin Tuncer Erdoğmuş: “Doğu İklimlendirme sektöre birçok yeniliği getirerek değer katmıştır”

“2020 yılı içindeki Ar&Ge harcamalarımız Türkiye ortalamasının 6 katıdır. Her yıl Ar&Ge merkezimizde 8-10 yeni proje filizlenmektedir. 2021 yılında yeni bir yatırımın startını verdik. Yapılmakta olan yeni fabrika binamızın içinde 600 m² büyüklüğünde bir Ar&Gemerkezimiz yer alacak. Bu şekilde daha çok istihdam ve daha güçlü Ar&Ge faaliyetlerini yürütebileceğiz.”

1999 yılında İzmir’de havalandırma ve iklimlendirme ekipmanları üretimine başlayan Doğu İklimlendirme, 2004 yılında 4.500 m² alana sahip Alsancak Fabrikası’na geçerek başarı grafiğini yükseltti. 2011 yılında bünyesine kattığı Klimakar A.Ş. ile daha da büyüyen firma, yıllar içinde kalite standartlarına uygun birçok yeni ürünün imalatını yaparak sektöre kazandırdı.

Doğu İklimlendirme Genel Müdürü Seçkin Tuncer Erdoğmuş ile markanın özellikle son dönemde Ar&Ge alanında gerçekleştirdiği çalışmalar, pazara sunduğu yeni ürünler, üretim alanında yapılan yenilikler ve pazardaki yenilikler hakkında konuştuk.

Gündeminizdeki konu başlıklarından biraz bahseder misiniz?

2020 yılının Mart ayında hayatımıza giren COVID19 pandemisi ile beraber, insanlık büyük bir sınav içinde kendini buldu ve hayatlarımız ciddi anlamda değişti. Pandemi sürecinin başlamasıyla Doğu İklimlendirme AŞ. olarak bizler de gündemimize bu konuyu taşıdık ve okullarda, konutlarda ve ofislerde iç çevre kalitesi üzerine araştırmalar yaparak en uygun iç çevre şartlarını nasıl sağlayabiliriz diye düşündük.

İç ortam havasındaki kirletici miktarı dış havaya oranla 5 kat daha kirli olduğu buna ek olarak, zamanımızın yaklaşık %90’ını iç ortamlarda geçirdiğimizi düşünürsek, iç ortam hava kalitesinin ne kadar önemli olduğu gerçeği ile yüz yüze kalırız. 2021-2022 eğitim öğretim yılında, eğitime büyük ölçüde yüz yüze devam edilmesi kararı ile birlikte, iç hava kalitesini tekrar mercek altına aldığımızda; düşük iç hava kalitesinin baş ağrısı, gözler ve deride kızarıklık, öksürme ve nezle benzeri semptomlardan, astım ve diğer solunum yolu hastalıklarına kadar insan sağlığına zarar vermenin yanında, öğretmen ve öğrenci performansını da olumsuz yönde etkilediği uzmanlarca belirtilmektedir. Çocuklar, yetişkinlere göre birim vücut ağırlıkları başına daha fazla hava solumakta ve gelişimleri devam etmekte olduğu için, kirleticilerin etkilerine karşı daha hassas ve açıktırlar. Bilimsel veriler iç hava kalitesi ile solunum yolu hastalıkları arasında ilişki olduğunu göstermektedir. Ülkemizde, astım gibi solunum yolu hastalıkları, her geçen gün artmaktadır. Yapılan bilimsel çalışmalar, iç hava kalitesinin iyileştirilmesiyle hem yetişkinler hem de öğrencilerin verimliliklerinin, odaklanma ve öğrenme gibi mental işlerde başarılarının arttığını göstermektedir.

Okullar, çok farklı mahaller ile hizmet veren yapılardır. Bu durum, okullardaki havalandırma sistemlerinin her mahalde aynı olmadığı, mahalin ihtiyacına göre doğru havalandırma uygulamalarına ihtiyaç duyulduğu anlamına gelmektedir. Doğru havalandırma uygulamaları olarak adlandırdığımız sistemler; filtrasyon, ısıl verim, homojen hava dağılımı ve akustik gibi parametreler dikkate alındığında konfor şartlarını bozmayan, egzoz edilen havanın enerjisini maksimumda geri kazanabilen ve CO2 seviyesini istenilen aralıkta tutabilen mekanik havalandırma sistemleridir.

Mekanik Havalandırma, kirli iç havanın dışarıya atılarak dışarıdan alınan taze havanın mahale verilmesi olarak basitçe tarif edilebilir. Okulların sınıf, kütüphane, laboratuvar gibi çeşitli iç mekanlarında, sağlanması gereken taze hava debileri ilgili standartlarda, kişi başına saniyede 7,5 ile 10 litre arasında tarif edilmektedir. Bir sınıf havalandırma sisteminin tasarımında ihtiyaç duyulan debiler değişkenlik gösterebilmektedir. Havalandırma debisinin doğru değeri, sınıf büyüklüğü, öğrencilerin ortalama yaş ve ağırlıkları, ders ve teneffüs uzunlukları dikkate alınarak, sınıf içindeki karbondioksit seviyesi 1000- 1500 ppm’i aşmayacak şekilde hesaplanmalıdır. Konu ile ilgili Türkiye’de TMMOB İzmir MMO tarafından 2015 yılında hazırlanan “Okullarda İç Çevre Kalitesi Rehberi”nin ve yapılan çalışmaların değeri bugün daha iyi anlaşılmaktadır.  Doğu İklimlendirme olarak ürettiğimiz ERP 2018 yönetmeliğine uygun CE belgeli ve minimum %73 ısıl verim değerine sahip ters akışlı tavan tipi ısı geri kazanım cihazlarımız, sınıf havalandırma uygulamaları için ideal ürünlerdir. Ürün üzerinde M5 ve F7 sınıfı filtreler bulunmaktadır. Bu sayede dış ortamdan alınan hava filtre edilebilmekte, düşük ses seviyesi ve yüksek verime sahip EC Plug fanlar ile mahale iletilmektedir.

Pandemi ile birlikte Mekanik havalandırma yapılamayan mahallerde hava temizleme cihazları ile filtrasyon ve dezenfeksiyon uygulamaları sıklıkla yapılan bir diğer uygulamadır. Okullarda bu cihazların kullanılması halinde, teneffüslerde sınıf camları açılarak, içerideki CO2 miktarının düşürülmesi gerekmektedir. Firmamızın B-Fresh markası ile ürettiği hava temizleme cihazları ile iç ortam havasının içindeki partiküller F7 ve H13 filtreler ile tutulur. Barındırdığı UVC lambalar ile virüs, bakteri ve mantarlar dezenfekte edilir. UV-C lambalı Hava Temizleme Cihazları dersliklerde, kantinlerde, oturma alanlarında uygun şekilde konumlandırılarak riskler en aza indirilmeli solunan hava, insan sağlığını doğrudan etkileyen kirleticilerden mutlaka arındırılmalıdır. Tercih edilecek ürünün Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından verilen ÇEVSİS belgesine sahip olması öğrencilerin ve öğretmenlerin sağlığı için önemlidir. 

Ar-Ge yatırımlarınız ve çalışmalarınız nasıl ilerliyor? Son yenilikleri bizlerle paylaşabilir misiniz?

Doğu İklimlendirme ilk kurulduğu günden bugüne Ar&Ge bütçesini sürekli artıracak şekilde bir strateji izlemektedir. 2018 yılında 5746 sayılı kanuna göre Ar-Ge merkezi unvanını aldıktan sonra daha kapsamlı ve sistematik bir şekilde çalışmalarımıza devam ediyoruz. Doğu İklimlendirme sektöre birçok yeniliği getirerek değer katmıştır. Çift Cidarlı ve Yıkamalı Davlumbazlar, Resirküle Laminar Akışlı Tavan ve ERP2021 regülasyonuna uyumlu R32 soğutkanlı Rooftop bunların başında gelmektedir. 2020 yılı içindeki Ar&Ge harcamalarımız Türkiye ortalamasının 6 katıdır. Her yıl Ar&Ge merkezimizde 8-10 yeni proje filizlenmektedir. 2021 yılında yeni bir yatırımın startını verdik. Yapılmakta olan yeni fabrika binamızın içinde 600 m2 büyüklüğünde bir Ar&Gemerkezimiz yer alacak. Bu şekilde daha çok istihdam sağlayacak, Ar-Ge faaliyetlerimizi daha güçlü yürütebileceğiz.

TÜBİTAK ile işbirliğimiz yıllardır kesintisiz bir şekilde devam ediyor. TÜBİTAK ile çalışılan Ar&Ge projelerimizin tamamını ticarileştirerek ürün gamımıza ekledik. 2020 yılında başladığımız evaporatif pedli çatı tipi klima cihazı projemizi de tamamlayarak özellikle Orta Doğu bölgesine olan Rooftop ihracatımızı artırmayı başardık.

Öte yandan Covid19 pandemisinin başlamasıyla birlikte gündemimize giren UV lambalar ile ilgili olarak ilk günden itibaren başladığımız Ar-ge çalışmalarımızı da tamamladık. Çalışmayı Ege Üniversitesi Makine Mühendisliği bölümü ile ortaklaşa gerçekleştirdik ve sektörün ilk UV-C lamba seçim programını yazdık. Bu programı yazmamızın başlıca nedeni, yeterli dezenfeksiyon için gerekli dozun kötü niyetli kişilerce yanlış hesaplanarak müşterilerin aldatıldığını görmemizdir. Bu program ile herkes gerekli UVC dozunu çok basit ve doğru bir şekilde hesaplayabilmektedir.

Ar-ge merkezi olduktan sonra araştırma faaliyetlerine bakışımız da değişti. Sadece yeni ürün geliştirmeye değil araştırma kısmına da zaman ve bütçe ayırmaya başladık. Ar-Ge merkezi olarak geçirdiğimiz 3 yıllık süre içinde başta Ege Üniversitesi olmak üzere birçok üniversitemiz ile sanayi üniversite işbirliğini geliştirdik, ortak projelere imza attık. Birçok ulusal ve uluslararası kongre ve sempozyuma bildiri sunduk ve hakemli dergilere makale gönderdik. Patent ve faydalı model sayımızı da her geçen gün arttırıyoruz.

1253/2014 sayılı Havalandırma Ünitelerinin Çevreye Duyarlı Tasarım tebliği 1 Ekim 2021 tarihinde yürürlüğe giriyor. Bu konuda düşüncelerinizi okurlarımız ile paylaşır mısınız?

ErP tebliğleri ile birlikte, sektörün yüksek verimli cihazlara doğru yönelmeye başladığını görüyoruz. Türkiye’de de yürürlüğe giren tebliğlerle birlikte ürünlerde de bu değişim başladı. Yakın zamanda bu sürecin hızlanarak devam edeceğini söylemek yanlış olmaz. 1253/2014 ve 1254/2014 numaralı havalandırma üniteleri ile ilgili tebliğler 1 Ekim 2021 tarihinde yürürlüğe girecek. Bu tarz regülasyonların yürürlüğe girmesiyle birlikte, yüksek enerji tüketen ürünlerin üretimi ve kullanımı ortadan kalkacak, bunların yerini daha çevreci alternatifler alacaktır.  Enerji etiketlemesi ile tüketiciler de daha bilinçli olabilecektir. Bu sayede dünyamızın en büyük sorunlarından olan karbon salınımının düşürülmesi ve küresel ısınmanın önlenmesi hedeflenmektedir.

Doğu İklimlendirme olarak ERP 2018 direktifini sağlamak için çalışmalarımızı zaten tamamlamıştık.  ERP direktiflerini yerine getiren, Ters akışlı, Rotorlu, Isı pompalı, Plug&Play özellikli Enerji Geri Kazanım Cihazlarımızın ve Konut Tipi Isı Geri Kazanım Cihazlarımızın Avrupa pazarında hem OEM hem de kendi markamız olan FourSeasons markası ile hali hazırda satışına devam ediyoruz. Bu ürünler için özel bir seçim programımız var. Sektör paydaşlarımız, bu seçim programına web sitemiz üzerinden ücretsiz olarak erişebilmektedir.

Ar-ge’ye verdiğimiz önem ve yaptığımız yatırımlar ile ihracatta başarılı oluyor, bu edinimlerimizi iç pazara aktararak fark yaratıyoruz.

ISK-SODEX 2021 Fuarı’nda ne tür yenilikler sunmayı planlıyorsunuz?

ISK-SODEX 2021 Fuarı’nda “Doğadan İlham Al” konseptimizi sonlandırarak yepyeni bir konsept, “Sağlık” konseptimiz ile ziyaretçilerimizin karşısına çıkıyoruz. Belirlediğimiz bu konsepti hem fuar standımız hem de ürünlerimiz ile ziyaretçilerimize aktarabileceğimize inanıyoruz.

Ürünlerimizdeki yeniliklerden de kısaca bahsetmek isterim;

Sağlık Bakanlığı’ndan ÇEVSİS onaylı B-FRESH Hava Temizleme Cihazlarımız; ortam havasını, üzerindeki farklı sınıflardaki filtreleri ile filtreleyerek ortama geri beslemesi amacıyla, 400 m2’ye kadar alana sahip mahaller için tasarlanmıştır. 3 kademe olarak tasarlanan filtreleme sisteminde hava ilk olarak EN 16890 standardına uyumlu ISO ePM1 (F7) filtreden geçerek içerisinde bulunan 0,3-1 µm büyüklüğündeki partiküllerden arındırılır. Bu sayede, cihaz içerisinde kullanılan UVC ve HEPA filtrelerin ömrü uzar. Büyük partiküllerden arındırılmış hava, D99 dozunda, ozon üretmeyen, 254 nm dalga boyuna sahip UVC lambalardan geçirilerek içerisinde bulunan bakteri, küf ve virüs gibi kirleticiler temizlenir. Filtreleme sisteminin son adımı olan, EN 1822:2009 standardına uygun, H13 sınıfı HEPA filtreler ile 0.1-0.3 µm büyüklüğündeki partiküller %99,99 oranında yakalanarak temiz hava elde edilir. Kapalı ortamlarda kullanım amacıyla tasarlanan Hava Temizleme Cihazında 800-2000 m3/h aralığında hava debisi sağlayan, 5 kademe olarak kontrol edilebilen, yüksek verimli plug fanlar kullanılmıştır. Düşük ses seviyesinde çalışan plug fanlar ve üfleme ağzına yakın yerleştirilmiş susturucu sayesinde %100 fan hızında dahi düşük ses seviyesinde çalışan B-FRESH, üfleme bölümündeki Yüksek Etkili Swirl Difüzör ile filtrelenmiş temiz havayı ortama homojen olarak dağıtabilmektedir.

Çatı Tipi Paket Klima Ünitelerimiz (Rooftop); F-gaz yönetmeliğine uyumlu, çevreci R32 gazlı, direkt genleşmeli soğutucu akışkan sistemi ile iklimlendirme yapılacak ortamın ısıtma, soğutma ve taze hava ihtiyacına göre optimum şekilde tasarlanmıştır. Ayrıca rotorlu enerji geri kazanım sistemi, termodinamik ısı geri kazanım sistemi, tam otomatik kontrol sistemi ve ekonomizer damperleri ile yüksek verimli ve minimum enerji tüketimi yapacak şekilde çalışmaktadır. Dış hava şartlarının uygun olduğu durumlarda, enerji sarfiyatını azaltmak için “doğal soğutma (free-cooling)” özelliği ile mahal havasını şartlandırabilmektedir. ERP 2021 uyumlu Rooftop Ünitelerimizin Eurovent sertifikasyon süreci başlatılmış olup 2021 yılının son çeyreğinde EUROVENT sertifikası ile ulusal ve uluslararası pazarlara sunacağız.

Yangın ve Duman Damperlerimiz; EN 1366-2 standardına göre sızdırmazlık ve yangına dayanıklılık şartlarını yerine getiren, EN 13501-3 standardına göre EI-120(S) dayanım sınıfında yer alan damperler, 200×200 mm’den 1300×800 mm’ye kadar tek parça olarak üretilebiliyor. Hem dikey hem de yatay montaj test belgelerine sahip, 1300×800 mm ölçüsü ile Türkiye’de tek parça üretilen, EI-120(S) sınıfı en büyük kesitli damper unvanını da taşıyor.

Son olarak; 29 Eylül – 2 Ekim 2021 tarihleri arasında İstanbul’da gerçekleşecek olan ISK SODEX Fuarı’nda ziyaretçilerimizi ağırlamaktan, çalışmalarımızı aktarmaktan mutluluk duyarız.